Pre-start belastingvoordeel
Zelfs voor je een bedrijf opstart kun je er tijd en geld in steken. Bewaar dan alle bonnetjes zorgvuldig, want op het moment dat de belastingdienst je ziet als een bedrijf kun je deze kosten nog aftrekken als voorbelasting. Houdt ook bij hoeveel uren je besteed aan je bedrijf, je kunt hiermee nog met terugwerkende kracht gebruik maken van startersaftrek.

Free-Lance, werknemer of ondernemer?
Elke situatie is anders en dan wordt dan ook nog verschillend beoordeeld door het GAK en de verschillende afdelingen van de belastingdienst. Het kan voorkomen dat je BTW moet afdragen (dan ben je ondernemer), maar later toch blijkt dat je voor de inkomstenbelasting of het GAK geen ondernemer bent, zodat je opdrachtgevers alsnog sociale premies en boete over jouw loon moet afdragen. Dat zullen ze je niet in dank afnemen! Of je komt niet in aanmerking voor speciale aftrekposten voor ondernemers, waar je wel op had gerekend.

Dus, hoe laat je blijken dat je zelfstandige bent?

• straal uit dat je zelfstandig ondernemer bent. Briefpapier, visitekaartjes, of een advertentie kunnen dat aangeven.
• zorg dat er geen gezagsverhouding is:
  jij bepaalt werktijden, bepaalt hoe het werk wordt ingevuld (alhoewel de opdrachtgever het eindprodukt evalueert). Zet in je offerte of algemene voorwaarden dat ook iemand anders voor jou het werk zou kunnen uitvoeren. Ze kopen jouw eindproduct in, niet zozeer jouw persoonlijke aanwezigheid.
• zorg dat je meer dan drie opdrachtgevers hebt per jaar; bewaar ook offertes.
• draag ondernemersrisico; neem liever een ´fixed price´ opdracht aan, laat je je per uur uitbetalen, dan riekt het al snel naar loondienst!
• investeer in je bedrijf. Dit geldt in sterkere mate voor een b.v., daar wordt meer op investeringen gelet en bij een eenmanszaak meer op ondernemersrisico.
• besteed een flink aantal uren aan het bedrijf. Het is een goed teken als je in aanmerking komt voor startersaftrek (minstens 1225 uur).

De Belastingdienst kent overigens de term free-lancer niet eens! Je krijgt volgens hen of inkomen als loon (dan ben je in loondienst, eventueel van jouw b.v.), overig inkomen uit arbeid (eenmanszaak) of winst uit onderneming. Je kunt gelukkig online een verklaring van de Belastingdienst aanvragen, een zogeheten VAR (verklaring arbeidsrelatie). Op deze wijze neemt jouw opdrachtgever geen risico als deze je aanneemt voor een klus, mocht achteraf blijken dat je toch premies zou moeten afdragen, omdat je geen zelfstandige was. Zie de Belastingdienst - VAR pagina.

Bij deze inkomensvormen heeft alleen inkomen als loon automatische werknemersverzekeringen in zich (werkloosheid, AOW, ziekenfonds etc.). Volgens een wet uit 1999 kun je wel weer ziekenfonds ontvangen als je jaarinkomen beneden een bepaalde grens ligt. Check dit op de Belastingdienst site. Wil je meer weten over de verschillende verzekeringen die je als ondernemer kunt (en moet!) afsluiten, kijk dan eens naar de FAQ - verzekeringen.

Rechtsvorm kiezen update okt 2006
In Nederland kun je zijn/hebben:

• 'Free-lancer'*
  Vanaf 2001 kun je bij de belastingdienst zelf aangeven dat je als free-lancer aangemerkt wilt worden, je ontvangt dan 'Overige Inkomsten uit Arbeid', je werkgever draagt premies voor jou af en je hebt geen ondernemersfaciliteiten (je hebt niets te maken met BTW en krijgt geen aftrekposten).
• Eenmanszaak*
  Een eenmanszaak vereist geen investeringen en hoeft niet eens in alle gevallen aangemeld te worden bij de Kamer van Koophandel. Je moet voldoen aan de zelfstandigheidseisen die hierboven beschreven staan.
• V.O.F.*
  Vennootschap Onder Firma, hierbij kun je samenwerking met een ander bedrijf vastleggen, waarbij je zelf nog je eigen onderneming houdt.
• Maatschap*
  Een samenwerkingsverband waarbij je kosten en opbrengsten vooraf schriftelijk vastlegt.
• B.V.
  Besloten Vennootschap, vereist een beginkapitaal (18.000 euro) in aandelen, je ontvangt als ondernemer een salaris uit de B.V.

* 'natuurlijke personen', zie Aansprakelijkheid.

Lees hierover in meer detail op de site van de Belastingdienst. Wat zijn de globale verschillen?

1. Aansprakelijkheid
   Het grootste verschil is de aansprakelijkheid voor derden. Alle vormen met een * zijn 'natuurlijke personen', dat betekent dat je persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld. Een B.V. is zelf aansprakelijk. Als je failliet zou gaan, kan persoonlijke aansprakelijkheid inhouden dat je persoonlijke bezittingen (denk ook aan je partner, huis, hypotheek!) ook kunnen worden gebruikt om de schulden van je bedrijf te vereffenen.
2. Zeggenschap
   In een eenmanszaak heb je volledige zeggenschap. In een V.O.F beslis je dit met je partners. In een Maatschap moet je schriftelijk bepalen hoe kosten en opbrengsten worden verdeeld. Bij een B.V. gaat het weer anders, je hoeft hier niet persé directeur/eigenaar te zijn. Als je aandeelhouders hebt of de directeur is niet de eigenaar, dan kan het allemaal erg ingewikkeld worden en moet de zeggenschap in de statuten van de onderneming worden opgenomen.
3. Belasting
   Als je een eenmanszaak hebt, een V.O.F. of een Maatschap, dan betaal je inkomstenbelasting. Je betaalt belasting over de winst uit de onderneming. Bij een B.V. betaal je over de winst vennootschapsbelasting. Als je op de loonlijst staat betaal je inkomstenbelasting, aandeelhouders betalen dividentbelasting over ontvangen dividenten. (voor meer zie Belastingen).
4. Sociale Zekerheid
   Alle vormen, behalve de B.V., houden in dat je geen normale werknemersverzekeringen hebt (ziekenfonds, WAO, werkloosheid). In het nieuwe zorgstelsel vanaf 2006 is bepaald dat je een percentage van je winst afdraagt voor de ziektekostenverzekering (wat anders een werkgever zou afdragen). Dit alles geldt ook voor een directeur/eigenaar van een B.V. (als je meer dan 50% van de aandelen hebt), of als je meer dan 67% van de aandelen hebt samen met bepaalde familieleden!
   

Moeilijk kiezen tussen BV en Eenmanszaak?
Het is elk jaar al belangrijk te overdenken of je nog de juiste rechtsvorm hebt. Vooral als je bedrijf groeit. Want bij groeiende winst is een BV aantrekkelijker dan een eenmanszaak (je draag dan namelijk - de flink lagere - vennootschapsbelasting af). In 2007 wordt dat verschil nog groter, want hoewel alle ondernemersbelastingen zullen gaan dalen, zijn er vergevorderde plannen om de vennootschapsbelasting te verlagen naar 25%. En dividendsbelasting daalt zelfs naar 15%. Stukken minder dan de inkomstenbelasting die je in Box 1 over je winst afdraagt in een eenmanszaak. Een accountant kan dat exact doorrekenen, of het in jouw specifieke situatie lonend is.

Een belangrijk voordeel van een BV is de afdekking van aansprakelijkheidsclaims (zie ook hierboven bij aansprakelijkheid). Bij een eenmanszaak worden claims op de persoon verhaald. Verder lijkt het erop of een BV meer ´status´ heeft en vertrouwen wekt. Je moet jezelf en je bedrijf inderdaad ook flink serieus nemen, want bij het oprichten van een BV komt iets meer kijken dan een bezoekje aan de KvK. Je moet vooralsnog minstens 18.000 euro kapitaal storten in je BV en statuten opstellen. Maar er zijn plannen om ook daaraan te gaan tornen.

Je kunt je in eerste instantie gratis laten voorlichten over dit soort dingen door een jurist van de KvK. Is jouw situatie te ingewikkeld, dan zullen zij je waarschijnlijk vanzelf weer doorverwijzen naar een betaalde adviseur. Ze hebben nu zelfs een overzicht aan seminars over het onderwerp op hun website staan: www.kvk.nl/rechtsvormkiezen

Belasting
De Belastingdienst heeft veel extra aftrekmogelijkheden voor starters, kijk op de Belastingdienst web site voor details.

Allereerst is het belangrijk om te zien of de Belastingdienst je als ondernemer zal zien (en niet als privépersoon), dit is erg belangrijk- ze letten op het volgende:

Maak je winst en hoeveel?
Hoe zelfstandig is de onderneming?
Heb je kapitaal (cash en in goederen)?
Hoeveel tijd/geld steek je in het bedrijf?
Hoeveel klanten heb je?
Hoe presenteer je het bedrijf?
Loop je 'ondernemersrisico'?

Om het nog simpeler te maken kan het zijn dat je een bedrijf bent voor de BTW maar niet voor de inkomstenbelasting! Daar gelden andere voorwaarden.

Als je een bedrijf start en je gaat er full-time voor werken, je hebt meerdere opdrachtgevers en je adverteert bijvoorbeeld, dan ben je meestal een ondernemer. Zo niet, dan geldt je inkomen misschien als 'inkomsten uit overige arbeid' - zie de Free-lance sectie.

Een van de belangrijkste verschillen tussen een persoon en een bedrijf is dat je geen BTW betaalt voor dingen die je voor een bedrijf koopt. Je moet dan wel alle bonnetjes hiervan bewaren om de BTW weer terug te kunnen vorderen. Maar ook om gebruik te kunnen maken van zelfstandigenaftrek en dergelijke is het verschil cruciaal. Laat je eventueel het eerste jaar begeleiden door een belastingadviseur, om verassingen achteraf te voorkomen.

Belastingstelsel vanaf 2001
Sinds 2001 bestaat het belastingstelsel uit een aantal 'boxen': box 1 voor inkomen uit werk en woning, box 2 voor inkomen uit de eigen bv (of nv) en box 3 voor inkomen uit vermogen. Diegenen die 'freelance' werken, of in een eenmanszaak, zullen gewoon in box 1 vallen, met als voordeel dat daar de tarieven lager uit zullen vallen dan in box 3!

Er werd op 1 januari 2001 ook een einde gemaakt aan de onzekerheid rond de juridische status die veel ZZP-ers (zelfstandigen zonder personeel) plaagt. Vanaf die datum kun je een zelfstandigheidsverklaring krijgen, waarmee voor twee jaar de status wordt goedgekeurd. Het kabinet wil ondernemerschap verder steunen door in ervoor te zorgen dat belastingdienst en UVI's hun oordeel op elkaar afstemmen. Dat zou inderdaad een hoop duidelijkheid scheppen, voor jouzelf als kleine zelfstandige en voor jouw klanten. Vraag een zelfstandigheidsverklaring aan op de site van de Belastingdienst.

Een Ondernemingplan
Een business plan heb je nodig als je voor een lening in aanmerking wilt komen. Maar waarom zou je zowieso je gedachten niet ordenen, je doelen op papier zetten en je situatie evalueren? In het bijzonder als een kleine starter kun je je geen fouten veroorloven.

Wat moet erin staan?
- de (korte en lange termijn) doelen van je bedrijf
- kansen en uitdagingen
- sterke en zwakke punten
- PMC's (Product Market Combinaties - wat verkoop ik aan wie?)
- Marketing Plan (hoe plaats ik mijn produkt in de markt?)
- Financieel Plan (budget voor investeringen, kapitaal, winst- en verliesrekeningen, balans)

De Kamer van Koophandel biedt voorbeelden van ondernemingsplannen aan, dus als dit je eerste keer is, gebruik die dan. Op hun site kun je een pakket met diskettes bestellen om jouw plan in te vullen. Je moet het nog steeds zelf bedenken, maar je ziet in ieder geval dan niets over het hoofd! Kijk eens bij de Boeken voor starters voor handige hulpbronnen.

 

Algemene voorwaarden
Onmisbaar, ook - of juist? - voor starters. Als je geen voorwaarden vastlegt, dan accepteer je automatisch de voorwaarden van de ander. En zonder algemene voorwaarden, zou je dan voor elke opdracht opnieuw alles moeten bepalen: betalingstermijnen, garanties, incassobedingen... niet echt een aanrader. Maar dan, hoe kom je eraan?

Veel starters binnen een goed georganiseerde beroepsgroep, kunnen bij de branchevereniging terecht. Doen! Want dan zijn er voorwaarden beschikbaar die specifiek op jouw branche van toepassing zijn. Je mag ze aanpassen, aan jouw wensen en eisen.

Let op, er zijn twee algemene wettelijke eisen: de voorwaarden mogen niet onredelijk bezwarend zijn voor de tegenpartij én je hebt informatieplicht. Dat wil zeggen dat de wederpartij ze heeft moeten kunnen inzien voordat deze een contract aanging met jou. Op je website zetten kan wat betreft onvoldoende zijn, maar bij een notaris deponeren is ook weer niet persé nodig. Je kunt gewoon ervoor zorgen dat je meteen bij de eerste offerte al een kopietje bijsluit (desnoods in de mail).

De voorwaarden laten nakijken door een juridisch adviseur kan problemen in de toekomst voorkomen, want duidelijke en algemeen dekkende voorwaarden kunnen veel conflicten voorkomen. Op de website van de KvK staat echter een heel mooi begin, verschillende modellen waar je je eigen voorwaarden op kunt gaan baseren: KvK - Algemene Voorwaarden

 ArtCoco